Yapay Zekanın Maskeli Erki, ‘Çin Casusu’ ve Trump: Bir İlişki ABD Güvenliğini Nasıl Zedeledi?

Nvidia CEO’su Jensen Huang ve 22 Mayıs 2025’te Taypei’deki bir akşam yemeğinde Alice Huang’ı gösteren bir videodan ekran görüntüsü. Fotoğraf: CTI/Reuters

Jensen Huang’ın başkanla olan yakın ilişkisi, Nvidia CEO’sunun Beijing için çalışmakla suçlanan kadınla yaşadığı ilişkiyi büyük önem taşıyan bir konuya dönüştürdü

Sırtta bir el, yanağa bir öpücük; geçen yıl Taypei’deki bir mekânda Alice Huang’ın Jensen Huang ile etkileşiminin kaydı ilk bakışta pek de dikkat çekici görünmüyor.

Ancak Nvidia’nın baş yöneticisinin, Pazar günü Huang ile bir ilişki yaşadığını açıklaması buna yeni bir anlam kazandırdı.

Raporlara göre, eşinden olmayan aşkı yalnızca Nvidia’nın bir müşterisinde yönetici değildi. Aynı zamanda iddia edilen bir Çin casusuydu.

Nvidia, küresel AI patlamasının temel taşlarından birinin yöneticisinin yabancı istihbarat çalışmalarının hedefi olmuş olabileceğine dair raporlar üzerine bağımsız bir soruşturma başlattı.

“Yönetim kurulu, ya ulusal güvenliğin ya da Nvidia’ya ait gizli bilgilerinin ifşa edildiğine dair bir gerek görmedi; ancak yönetim kurulu soruşturması tüm mevcut bilgileri inceleyecek,” dedi yönetim kurulu.

Jensen Huang ve Donald Trump, 30 Nisan 2025’te Washington DC’deki bir ‘Amerika’ya Yatırım’ etkinliğinde el ele. Fotoğraf: Leah Millis/Reuters

63 yaşındaki Huang, imzası deri ceketle, AI patlamasının bir simgesi olarak, yaptıkları için “mazeret olmadığını” kabul etti.

Huang’ın zedelenmiş kiş itibarının yanı sıra, Nvidia’ya ve US ulusal güvenliğine verilen zararın boyutu nedir?

Hikâye geçen yıl ortaya çıkmaya başladı; New York Times ve Bloomberg, AI madalcılığının efsanevi kürekleri haline gelen güçlü çipleriyle bilinen Nvidia’nın Singapur merkezli bir alıcısı hakkında sorular sordu. Megaspeed’in, Nvidia envanterinin bir kısmını AI’daki rakip ülkeye yönlendirerek Çin’e AI çipleri ihracatına yönelik US kısıtlamalarını ihlal ettiği endişeleri vardı. Nvidia ve Megaspeed bunu reddetti.

Ardından geçen ay, Jensen Huang’ın Megaspeed yöneticilerinden Alice Huang ile “yakın bir ilişki” kurduğu ve Amerikan yetkililerinin onun bir Çin istihbaratı unsuru olduğuna inandığına dair dikkat çeken başka bir NYT raporu geldi. Trump’a bu bilgi verildi ancak bilgiye dayanarak harekete geçmemeye karar verdi. Artık ilişkinin yalnızca yakın olmaktan çok daha fazlası olduğu ortada.

Çin’in Alice Huang aracılığıyla ne başarmış olabileceğine dair sorunun kalbinde, dünyanın ikinci en değerli şirketinin CEO’su ile Amerika Birleşik Devletleri Cumhurbaşkanı arasındaki son derece yakın ilişki yatıyor.

New York Times, Pazartesi günü Nvidia’nın, Megaspeed’in olası çip kaçakçılığına ilişkin bir soruşturmayı durdurmak için Ticaret Bakanlığı üzerinde başarılı bir baskı uyguladığını bildirdi. Bu baskı, Nvidia’nın dava hakkında görüşme yapabilmesine izin veren bir Trump atamasıyla geldi.

Geçen yıl Nvidia teslimatlarını yönlendirmiş olabileceğine dair raporlara yanıt veren Megaspeed, “Megaspeed, ABD ihralat kontrolü düzenlemeleri de dahil olmak üzere geçerli tüm yasalara tam uyum içinde faaliyet gösteren Singapur merkezli bir şirkettir” dedi.

Trump, ikinci döneminin başından beri Nvidia yöneticisiyle en az yedi kez sık sık görüştü. Huang, Air Force One ile uçtu ve kameralar önündeki etkinliklerde cumhurbaşkanından telefon görüşmeleri aldı.

Dört görüşme, ABD-Çin ilişkilerinin en hassas konularından birine dokundu: dünyanın en gelişmiş AI çiplerinin ihracatını çevreleyen ve neredeyse tamamı Nvidia tarafından satılan kontroller.

Eski Cumhurbaşkanı Joe Biden döneminde ABD, teknoloji şirketleri ve denizaşırı ticaret ortakları üzerinde kapsamlı sınırlamalar getiren bir kurallar paketi olan Chips Act’i hayata geçirdi. Bu kurallar, teknoloji şirketlerinin yabancı merkezli işletmelere satabileceği yarı iletken teknolojilerini kontrol etmeyi hedefledi – özellikle bu teknolojilerin Çin’e aktarılması için baskı altına konabilecek olanlar.

Aynı zamanda, bu ortakların satın aldıkları teknolojiyle ne yapabileceklerini dolaylı olarak sınırlayan sıkı lisans gereksinimleri de getirdi.

Huang, 19 Ekim’de Almanya’nın Berlin kentinde düzenlenen “Almanya’ya Yatırım” zirvesinde el hareketleriyle konuşuyor. Fotoğraf: Lisi Niesner/Reuters

Nvidia için bu iş açısından iyi bir gelişme değildi. Çin, GPU çiplerinin en büyük pazarlarından biriydi – 2020 ile 2022 yılları arasında gelirinin yaklaşık çeyreğini oluşturuyordu. Chips Yasası’nın kabul edilmesinin ardından şirket, çiplerinin indirgenmiş sürümlerini Çin’e satmaya başladı – örneğin A800 ve H800. Bunların bazıları daha sonra yasaklanınca, Nvidia daha da fazla çaba sarf etmek zorunda kaldı.

Trump döneminde durum değişti. Başkan, göreve başladıktan yalnızca altı gün sonra Huang’ı yapay zeka politikaları ve çip ihracını görüşmek üzere Beyaz Saraya davet etti. Ardından Temmuz ve Ağustos 2025’te tekrar görüştüler. Bunun ardından Huang için zaferler geldi – Trump, Nvidia’nın daha önce yasaklanmış çipleri Çin’e ihracına izin verdi. Nvidia da karşılığında ABD hükümetine satış gelirinin %15’ini vermeyi kabul etti.

Uzmanlar, anlaşmanın Beijing’in “yapay zekanın ön cephesinde” rekabet etmesine yardımcı olacağını, yani Anthropic ve OpenAI gibi şirketlerin ürettiği sistemlerle yarışabilecek yapay zeka sistemleri geliştirmesini sağlayacağını söyledi.

Beş ay sonra, teknoloji devi Trump ile bir görüşme sonrası, yine şaşırtıcı bir taviz daha kazandığı görüldü. Başkan, teknoloji devi, çok daha güçlü bir çip olan H200’leri Çin’e ihracına izin vermeyi, karşılığında gelirinin %25’ini almak şartıyla kabul etti.

“Cumhurbaşkanı Xi olumlu yanıt verdi!” diye yazdı Trump, Truth Social’a.

Büyük teknoloji şirketlerinin Washington’da tercih ettikleri politikalar için lobi yapması olağan bir durum; Trump’ın da sevdiği adamlara erişim ve avantajlı anlaşmalar tanıması da olağan dışı değil.

Ama şimdi ortada bir şey daha belirgin – şirketinin kritik geçen bu yılında, Huang aynı zamanda iddia edilen bir Çinli casusla yakın ilişki içindeydi. İki isim ilk kez 2024’ün ortasında görüntülenmişti. Trump’ın göreve başladıktan beş ay sonra, Taipei restoranında birlikte çekildikleri o an, Huang’ın lobi seferberliğinin en üst noktadayken, Trump’ın Nvidia’ya H200’leri satmasına kısa bir süre kala gerçekleşmişti.

Alice Huang bu ilişkide neleri öğrenebilirdi – ve aktarabilirdi? Olduğunca çok şey. ABD politikalarının şekillendirildiği sıradaki içgörüler ve Trump’ın yapay zekâya dair kendi kaotik düşünce yapısı. Üstelik Bel Ev’in sınırları ötesinde bir bilgi hazinesi.

Huang, hükümetlerden hükümete yapay zekâ politikaları oluşturulurken kilit bir isimdi. O yıl Güney Kore’den Suudi Arabistan’a kadar dünya liderleriyle görüştü; o zamanki başbakan Keir Starmer ile Londra’da sahneye çıktı.

Dünya üzerindeki birçok hükümet için en önemli teknoloji politikasının – onların yapay zekâ hedeflerinin – ayrıntılarını bilirdi, çünkü bu hedeflere ulaşmak çoğu zaman yalnızca kendi şirketinin yapabileceği bir işti. Bu, kesinlikle Britanya için geçerli.

Nvidia teknolojisıyla çalışan sistemlerin tüm zihinsel başarıları göz önüne alındığında, Huang’ın insani zekâsı ABD’ye rakipleri için en değerli olan şeydir.

Bu konularda daha fazlasını keşfedin

• Nvidia
• China
• Espionage
• Donald Trump
• AI (artificial intelligence)
• Technology sector
• Trump administration
• news