DOLAR

%
EURO

%
ALTIN(gr)

%
BİST 100

%
Tarım, gıda ve içecek sektöründen yılın ilk yarısında 12,23 milyar dolarlık ihracat

Tarım, gıda ve içecek sektöründen yılın ilk yarısında 12,23 milyar dolarlık ihracat

ABONE OL
Ağustos 7, 2023 12:00
Tarım, gıda ve içecek sektöründen yılın ilk yarısında 12,23 milyar dolarlık ihracat
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye Besin ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) 6 aylık dış ticaret bilgilerini açıkladı. Buna nazaran; Türkiye’nin tarım, besin ve içecek dalı bu yılın birinci 6 ayında 12,23 milyar dolar ihracat, 12,46 milyar dolar ithalat yaptı.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Dış Ticaret Bilgileri temel alınarak hazırlanan TGDF Dijital Data Paneli’ne nazaran, bu yılın birinci 6 ayında tarım, besin ve içecek dalı geçen yılın birebir periyoduna nazaran, yüzde 1,04 artışla 12,23 milyar dolar ihracat ve yüzde 19,71 artışla 12,46 milyar dolar ithalat yaptı.

Özel Ticaret Sistemi (ÖTS) çerçevesinde yayınlanan Dış Ticaret Verileri’ne nazaran, Haziran 2023 itibariyle aylık temelde ise ihracat geçen yıl tıpkı periyoda kıyasla yüzde 14,73 düşüşle 1,82 milyar dolara, ithalat da yüzde 8,11 azalarak 1,64 milyar dolara geriledi.

Yılın birinci 6 ayında Dış Ticaret İstikrarı açık verdi

Bu yılın birinci 6 ayında tarım, besin ve içecek dalı dış ticaret açığı verdi. Geçen yılın birinci 6 ayında kesimde Dış Ticaret İstikrarı 1,7 milyar dolar fazla verirken, bu yıl birebir devirde yüzde 113,41 düşüşle 230 milyon dolar açık verdi. Kesimde Mayıs ayında da Dış Ticaret İstikrarı, 390 milyon dolar açık vermişti. Böylelikle bölüm iki ay üst üste dış ticaret açığı vermiş oldu.

Bu yılın birinci yarısında ünite ihracat kıymeti geçen yıl tıpkı periyoda kıyasla, yüzde 13,66 yükselişle, 1.325 dolar/ton oldu. İthalat ünite pahası ise geçen yıl tıpkı periyotla karşılaştırıldığında yüzde 12,85 düşüşle, 601 dolar/ton oldu.

Dış ticarette öne çıkan ürünler

2023 yılının birinci 6 ayında ihracatta öne çıkan eserlerde birinci sırayı 683,4 milyon dolar ile un aldı. Bu eseri 493,6 milyon dolar ile rafine ayçiçeği yağı ve 456,4 milyon dolar ile fındık içi izledi. Bu eserler, Haziran ayı itibariyle toplam ihracatın yaklaşık yüzde 13,3’ünü oluşturdu.

Aynı devirde ithalatta ise en fazla ithal edilen eser 2 milyar 303 milyon dolar ile buğday oldu. Buğdaydan sonra sırayı 1 milyar 83 milyon dolar ile soya fasulyesi ve 917 milyon dolar ile ham ayçiçeği yağı aldı. Bu 3 eser, toplam ithalatın yüzde 34,5’ini oluşturdu.

Aylık temelde değerlendirildiğinde, Haziran ayında ihracatta öne çıkan eserlerde birinci sırayı 112 milyon dolar ile buğday unu aldı. Bu eseri, 95,7 milyon dolarla kiraz ve 74,2 milyon dolarla makarna izledi. Bu ayda kiraz ihracatı, rafine ayçiçeği yağının yerini alarak ikinci sıraya yerleşti. Birebir devirde, en fazla ithal edilen eserler ise 260,2 milyon dolar ile buğday, 190.5 milyon dolar ile soya fasulyesi ve 78,1 milyon dolar ile ham ayçiçeği yağı olarak sıralandı.

İthalatta Rusya ve Ukrayna birinci sırada yer aldı

Yılın birinci yarısında yapılan ithalatta birinci sırayı, 2 milyar 303 milyon dolar ile buğday aldı. Rusya ve Ukrayna, buğdayın en fazla ithal edildiği birinci iki ülke olmaya devam etti. Bu periyotta, Rusya’dan 1 milyar 654 milyon dolar ve Ukrayna’dan 607,8 milyon dolar fiyatında buğday ithalatı yapıldı. Bu iki ülkenin toplam buğday ithalatındaki hissesi yaklaşık yüzde 98’i buldu.

Aylık temelde değerlendirildiğinde ise Haziran ayındaki 260,2 milyon dolarlık buğday ithalatının 201,7 milyon doları; yani yüzde 77,5’i Rusya’dan yapıldı. Rusya’yı, 55 milyon dolar ile Ukrayna (yüzde 21,1) ve 1,4 milyon dolar ile Moldova (yüzde 0,5) takip etti.

İthalatta yılın birinci yarısında buğdaydan sonra 1 milyar 83 milyon dolar fiyatında soya fasulyesi ve 917 milyon dolar meblağında ham ayçiçeği yağı ithal edildi. Soya fasulyesi ithalinde birinci sırayı 578,9 milyon dolar ile Brezilya alırken, bu ülkeyi Ukrayna (373 milyon dolar) ve ABD (116,1 milyon dolar) izledi. Ayçiçeği yağında ise sıralama 572,1 milyon dolar ile Ukrayna, 329,4 milyon dolar ile Rusya ve 14,7 milyon dolar ile Bulgaristan biçiminde oldu.

Türkiye’nin ithalatında birinci 3 sırada yer alan 3 eserde ithalatın büyük kısmının Rusya ve Ukrayna’dan yapılmasına devam edildi.

En fazla ihracat ve ithalat yapan sektörler

Yılın birinci yarısına ilişkin dış ticaret bilgileri bölümlere nazaran incelendiğinde; en fazla ihracatın 1 milyar 353 milyon dolar ile Şeker ve Şekerli Mamuller kesiminde yapıldığı görüldü. Bu kesimi sırasıyla Bitkisel Yağ bölümü (1 milyar 279 milyon dolar), Yaş Meyve kesimi (989 milyon dolar), Sert Kabuklu Meyveler dalı (892 milyon dolar) ve Balıkçılık ve Su Eserleri (807 milyon dolar) kesimi takip etti.

Şeker ve Şekerli Mamuller kesiminin toplam ihracat içindeki hissesi yüzde 12,98, Bitkisel Yağ kesiminin yüzde 12,27, Yaş Meyve bölümünün yüzde 9,49, Sert Kabuklu Meyveler dalının yüzde 8,55 ve Balıkçılık ve Su Eserleri kesiminin yüzde 7,74 oldu. Böylelikle, bu beş kesimin toplam ihracattaki hissesi yüzde 43,5’i buldu. Yeniden birebir periyotta en fazla ithalat 3 milyar 274 milyon dolar ile Hayvan Yemi kesiminde yapıldı. Bu dalın akabinde en fazla ithalat yapan bölümler, Un (2 milyar 475 milyon dolar), Bitkisel Yağ (2 milyar 216 milyon dolar), Bakliyat (498 milyon dolar) ve Kakao ve Çikolata (431 milyon dolar) dalları olarak sıralandı. Hayvan Yemi kesiminin toplam ithalat içindeki hissesi yüzde 30,33, Un kesiminin yüzde 22,93, Bitkisel Yağ dalının yüzde 20,53, Bakliyat kesiminin yüzde 4,62 ve Kakao ve Çikolata dalının yüzde 3,99 oldu. Bu devirde toplam ithalatın yüzde 71,3’ü bu 5 bölüm tarafından yapıldı.

İhracatın arttığı ve azaldığı sektörler

Bu yılın birinci yarısında geçen yıl tıpkı periyoda kıyasla ihracatı bedel olarak en fazla artan dalların başında 260 milyon dolar ile (yüzde 25,55 artış) Bitkisel Yağ kesimi geldi. Bu bölümü, 158 milyon dolar ile (yüzde 13,2 artış) Şeker ve Şekerli Mamuller dalı, 144 milyon dolar ile Zerzevat kesimi (yüzde 28,02 artış), 80 milyon dolar Tohumculuk dalı (yüzde 60,44 artış) ve 75 milyon dolar ile (yüzde 10,02 artış) Balıkçılık ve Su Eserleri bölümü izledi.

Söz konusu periyotta ihracatı paha olarak en fazla düşen kesim, 198 milyon dolar ile (yüzde 52,98 düşüş) Süt ve Süt Eserleri oldu. Ayrıyeten Beyaz Et dalı 177 milyon dolar (yüzde 36,06 düşüş), Hayvan Yemi dalı 63 milyon dolar (yüzde 15,91 düşüş), Salça ve Konserve dalı 58 milyon dolar (yüzde 13,22 düşüş) ve Sert Kabuklu Meyveler kesimi 46 milyon dolar (yüzde 4,92 düşüş) geriledi.

Bu yılın birinci 6 ayında geçen yıl birebir periyoda nazaran, ithalatı paha olarak en fazla artan kesim 676 milyon dolar ile (yüzde 37,6 artış) Un dalı oldu. Canlı Hayvan Ticareti bölümü 303 milyon dolar (yüzde 411 artış), Bakliyat bölümü 251 milyon dolar (yüzde 101,1 artış), Bitkisel Yağ kesimi 232 milyon dolar (yüzde 11,7 artış) ve Pirinç Değirmenciliği bölümü de 200 milyon dolar (yüzde 1.150 artış) ile ithalatı paha olarak en fazla artan kesimler olarak sıralandı.

Bu devirde ithalatı en çok düşen kesimler ise 11 milyon dolar ile (yüzde 36,1 düşüş) Yumurtacılık bölümü ve tekrar 11 milyon dolar ile Kuru Meyve/Sebze dalı (yüzde 36 düşüş) oldu.

Dış ticarette öne çıkan ülkeler

Yılın birinci yarısında dış ticaret bilgileri ülke bazında değerlendirildiğinde; en fazla ihracat yapılan ülke 1 milyar 395 milyon dolar ile Irak oldu. Irak’tan sonra en fazla ihracat, 889 milyon dolar ile Almanya’ya, 884 milyon dolar ile Rusya’ya, 825 milyon dolar ile ABD’ye ve 401 milyon dolar ile İtalya’ya yapıldı. Yılın birinci yarısında, bu 5 ülkeye yapılan ihracat toplam ihracatın yüzde 35,9’unu oluşturdu. Tıpkı devirde ülke bazında ithalat en fazla 3 milyar 338 milyon dolar ile Rusya’dan yapıldı. Bu ülkeyi, 2 milyar 79 milyon dolar ile Ukrayna, 961 milyon dolar ile Brezilya, 542 milyon dolar ile ABD ve 527 milyon dolar ile Malezya izledi. Bu 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 59,7’sini oluşturdu.

Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı birinci 2 ülke sıralamasında Rusya ve Ukrayna yerlerini korudu. Bu 2 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 43,4’üne denk düştü. Türkiye, Irak’a en fazla un, dondurulmuş tavuk eti, kırmızı mercimek; Almanya’ya fındık içi, ambalajlı fındık, kiraz, Rusya’ya ise alabalık, mandalina ve tohumluk ayçiçeği ihraç etti. Türkiye birebir periyotta Rusya’dan buğday, dane mısır, ham ayçiçeği; Ukrayna’dan buğday, ham ayçiçeği yağı, soya fasulyesi ve Brezilya’dan ise soya fasulyesi, kahve ve sığır ithal etti.

TGDF İdare Konseyi Lideri Demir Şarman, yaptığı değerlendirmede, Türk iktisadının birinci 6 ayda şiddetli bir devirden geçtiğini söyledi. Şarman, global besin fiyatlarındaki belirsizlikler, global tedarik zincirindeki aksamalar ile döviz kurlarındaki belirsizliklerin yanı sıra enflasyonist ortamın, bölümün fiyatlama siyasetleri ve yurt dışı pazarlardaki rekabetçiliğini olumsuz etkilediğini de vurguladı.

Yılın birinci 6 ayında tarım, besin ve içecek dalının ihracatının geçen yıl birebir devirdeki düzeyini korurken, ithalatının ise geçen yıl tıpkı periyoda kıyasla daha fazla arttığını kaydeden Şarman, bu yılın başından itibaren kesimde, ihracatın yavaşlamaya başlaması ithalatın ise artması yüzünden dış ticaret fazlasının giderek daraldığına dikkat çekti. Dış Ticaret Dengesi’nin Mayıs ayından sonra Haziran ayında da açık verdiğini kaydeden Şarman, “Küresel piyasadaki şartların da tesiriyle ihracatımız daralıyor. İhracatta daha düzgün bir noktaya gelebilmek, yatırım ortamının öngörülebilirliği ve istikrar sağlayıcı önlemler önemli” diye konuştu.

Şarman, iş dünyası olarak, ekonomik önlemler ve uygulanan rasyonel siyasetler ile öngörülebilir, istikrarlı ve itimat veren bir piyasa ortamının oluşmasını beklediklerinin altını çizdi. Şarman, şöyle devam etti: “Enflasyon başta olmak üzere, yapısal kimi meselelerimizi süratle aşarak, global iktisattan aldığımız hissesi nasıl artırabileceğimizi, dünya piyasalarındaki fırsatları nasıl yakalayabileceğimizi ve büyümeyi nasıl artırabileceğimizi düşünmeliyiz. Hükümetin ve iktisat idaresinin ihracatı desteklemek konusundaki yeni adımlarının tesirli olması, iş dünyasının finansmana erişim probleminin çözülmesi, rasyonel, verimlilik, sürdürülebilirlik üzere ana eksenlerde yürütülecek siyasetlerle yılın ikinci 6 ayında belirlenen amaçların tutturulabilmesini bekliyoruz. Bölümlerin beklentilerinin, taleplerinin dikkate alınması ve bu bahiste teşebbüste bulunulması da bu süreçteki kıymetli ögelerden biri olacak.” – İSTANBUL

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.