Trump Kaybetsede Demokratlardan Ekonomiyi Düzenleyebilelerine Kimse Emin Değil

Buford, Georgia’daki bir benzin istasyonu, 26 Ekim. Fotoğraf: Edgar Su/Reuters

Buford, Georgia’daki bir benzin istasyonu, 26 Ekim. Fotoğraf: Edgar Su/Reuters

Önümüzdeki iki yıl içinde öfkeli seçmenlerin fiyat kaynaklı stresini hafifletmek için yapabilecekleri pek şey yok

Bir kez daha ekonomi öne çıktı. Donald Trump’ın bunu büyük ölçüde görmezden gelmesiyle birlikte, seçmenlerin artan yaşam maliyetine ilişkin keskin kaygıları, Watergate’den bu yana görülen en büyük Demokratlara yönelim hareketini getirmesi muhtemel ve neredeyse dört on yıllık en büyük Temsilciler Meclisi çoğunluğunu 2008’den bu yana en büyük Senate çoğunluğu avantajıyla birleştirmelerini sağladı.

Yine de, ucuzluk vaadiyle iktidara gelen Demokratların yeni kuşağı, önelinde kısa süre içinde, öfkeli seçmenlerin pahalı benzin ve market ürünleri, abartılı konut kredileri ve karşılanamaz sağlık hizmeti kaynaklı stresini hafifletmek için önümüzdeki iki yıl içinde yapabilecekleri pek şey olmadığını fark edecek.

Demokratlar, onları iktidara getiren ucuzluk sıkıntılarının, iki yıl önce Trump’a başkanlığı kazandıran sıkıntılardan farksız olduğunu ve bunların yeniden kısa sürede kendi düşmanlarına dönüşebileceğini hatırlamalı.

“İlk olarak, Amerikalılar Washington’dan yaşam maliyetini düşürmesini istiyor,” dedi, başbakanlık beklenen Senato çoğunluk lideri Chuck Schumer. Büyük ölçüde Meviciler Meclisi başkanı olacak Hakeem Jeffries de “Ucusu bir Amerika için savaşmayı vaad ettik ve bunu tam olarak yapacağız” diye ekledi. Kısa süre içinde Trump’ın ekonomik hatalarını düzeltme ve büyük ölçüde kendi kontrollerinin dışında gelişen bir ekonomiyi yönlendirme konusundaki güçlerinin sınırlarını görecek.

Benzin fiyatlarına bakın: Bu, seçmenlerin Trump’ın politika tercihlerine olanak tanıyan Cumhuriyetçilere karşı isyanının tek en güçlü nedeni. Bunları dizginlemek, Ürdüz Boğazı’nı yeniden açan bir İran anlaşmasına varmayı gerektirecek. Schumer, Demokratların bunu başarabileceğini düşünüyor. “Savaşı bitireceğiz,” dedi.

Trump buna itiraz edebilir. Kongre’nin yasal olarak savaşları sonlandırma hakkına sahip olması – bir savaş başlatma yetkisi tek başına kendisine ait olması – doğru olsa da, bu yasal inceliklerin pratikte ne ifade edeceği belirsiz. Trump savaşa başladığından beri Kongre Cumhuriyetçilerin kontrolünde. Yine de onlardan onay almadan bu yolu izledi. Demokratlar şimdi savaş finansmanını kesmeyi deneyebilir, ancak bir tıkanıklığı (filibuster) önlemek için gerekli 60 senato oyu onlarda değil.

Trump’ın ticaret savaşı da benzer özellikler taşıyor. Yargıtay, başkan yetkisini aşan bu “milli güvenlik” gümrük vergilerini geçersiz kılınca, yönetim aynı vergilerin çoğunu farklı bir kanun kapsamında yeniden yürürlüğe koydu ve aynı şekilde dayanaksız bir gerekçe daha öne sürdü. Demokratların Trump’ın göçmenlere yönelik savaşını durdurması için de pek bir şey yok. Tamamen finanse edilen bu politika, inşaat ve göçmenlere bağımlı diğer sektörlerdeki bozmayı derinleştirerek pürüzsüzce sürüp gidebilir.

Hatta en kolay meyveler bile oldukça yüksekte asılı. Sağlık sigortası programları için Affordable Care Act kapsamında federal sübvansiyonları geri getirmek ya da Trump’ın One Big Beautiful Bill Yasası’ndaki Medicaid ve gıda kuponu kesintilerini geri almak veya ertelemek kolay görünebilir; ancak ülkenin gayri safi milli hasılının çarpıcı derecede 6’ını bulan bütçe açığı zaten bu kadar yüksekken Demokratlar parayı bulmak için oldukça zorlanacak.

Sadece daha fazla hasarı önlemek bile zorlu bir mücadele olacak. Seçmenleri memnun etme ihtiyacını artık duymayan, sakat ördek dönemindeki bir Trump, en yıkıcı dürtülerini önüne bırakacak. Demokratlar Trump’ın yeni yasalaştırma önerilerini engelleyebilsin, ancak başkan vetolerini geri döndürecek oy sayısı onlarda değil.

İyimserler, Salı günü yaşanan bu ağır yenilginin ardından, Kongre’deki yeterli sayıda Cumhuriyetçinin başkanının isteğine karşı gelmeye ikna edilebileceğine inanabilir. Ancak kanlı bu temizlikten sağ çıkanların çoğu en sadık MAGA seçim bölgelerinden ve eyaletlerden geliyor ve liderlerini terk etme olasılıkları en düşü.

Kendi kendine – neredeyse yalnızca çılgınca bir yapay zeka yatırım patlamasıyla beslenen – ekonominin, seçmenlerin ekonomik sıkıntılarını hafifletme hedefine ulaşmalarına yardımcı olması beklenmiyor.

Wall Street, güçlü yapay zeka modellerini eğitmek için veri işleme merkezleri inşa etmek üzere yapilan dev yatırımların, harcanan parayı gerekçelendirecek kadar zamanında karşılık vereceğine şüpheyle bakıyor. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi son bir ayda yüzde 10’dan fazla düştü.

Goldman Sachs, büyük AI hiperölçecilerin bu yıl şu ana kadar tahvil piyasalarında neredeyse 200 milyar dolar toplayabileceğini tahmin ediyor; bu miktar 2025’in tüm yılına neredeyse iki katı çıkıyor. Banka, AI ile ilgili firmaların 2026’da şu ana kadar neredeyse 500 milyar dolar borç toplayabileceğini de ekledi.

Bu balonun patlaması ve finansmanın durması, 2008’de konut balonuyla tetiklenen Büyük Resesyon’dan bile daha kötü bir ekonomik çöküş getirebilir. O gün geldiğinde, 40 trilyon dolarlık borçla ömrü bağlanmış ve faiz oranlarının 20 yıllık zirvelere yakın dolaşmasıyla, darbeli hafifleştirmek için neredeyse hiç maliye alanı kalmayacak.

Seçmenlerin demokrasilere yönelik yeni sevgisi, önümüzdeki olası dalgalanmalara dayanabilecek mi? Platypus Economics’i yöneten ve Michigan Üniversitesi’nde ekonomist olan Justin Wolfers, ne işsizlik oranının ne de enflasyonun, Amerikalıların ekonomik konuya dair aşırı kötümserliğini gerekçelendirecek kadar kötü olmadığını gözlemliyor. Peki bu sinirli havayı ne sürüyor? Ekonomik yönetime dair güvenin çökmesi.

Salı günü yaşanan Cumhuriyetçi’lerin ağır kayıpları, baş başına, Amerikalıların moralini yükseltebilir. Yetkileri ne kadar sınırlı olursa olsun, demokrasiler en azından Trump’ın en yıkıcı dürtülerine karşı bir direnç sunacak. Ancak ekonomi, yeni Demokratik Kongre için, şu anda görevdeki Cumhuriyetçilere olduğundan daha büyük bir meydan okuma oluşturabilir. İki yıl sonra demokrasiler, belirgin biçimde kötüleşen bir ekonomik senaryoya dair öfkeyle yüzleşiyor olabilir.

Ardından, güçlerinin sınırlarını kabullenip, ekonomik memnuniyetsizlikleri için seçmenlerin presidente değil Kongre’ye yüklenmesini umabilirler.

• Eduardo Porter, ekonomi ve politika odaklı bir gazetecidir. Substack’te Being There adlı bültenini yazar

Daha fazla konu keşfedin

• Amerika Birleşik Devletleri ekonomisi
• Demokratlar
• 2026 Amerika Birleşik Devletleri ara seçimleri
• İktisat
• Amerika Birleşik Devletleri politikası
• analiz