İçeriğe geç
Ara ↗
19 Kasım 2026Haberler Yeni
Hakkımızda

BM İklim Zirvesi’nde 1,5°C Hedefinin Kaybıyla Ülkeler Mücadele Ediyor

Yayın:

Antalya – On yıl boyunca 1,5°C hedefi, iklim eylemlerinin yol gösterici ilkesi olmuştu; ülkeler, gezegenin ısınmasının en kötü etkilerinden kaçınmak için…

BM İklim Zirvesi’nde 1,5°C Hedefinin Kaybıyla Ülkeler Mücadele Ediyor
Yayın:

Antalya – On yıl boyunca 1,5°C hedefi, iklim eylemlerinin yol gösterici ilkesi olmuştu; ülkeler, gezegenin ısınmasının en kötü etkilerinden kaçınmak için bu sınırı korumaya söz vermişti.

Ancak 2026 Küresel İklim Konferansı’nda – BM’nin 1,5°C eşiğinin aşılabileceğini açıkladığı ilk büyük toplantıda – ülkeler bu habere nasıl tepki vereceklerini bilemiyor gibi görünüyor.

Dünya, sanayi öncesi döneme kıyasla şimdiden yaklaşık 1,4°C ısındı. BM de Eylül ayında Paris Anlaşması’nın en iddialı hedefi olan 1,5°C eşiğinin aşılmak üzere olduğunu ve kaçınılmaz olduğunu belirtti.

Yine de COP31 müzakerelerinin yarısında olan Türkiye’de, bazı ülkeler – özellikle iklim krizinin en ağır yükünü çekenler – bu hedefe tutunmaya devam ediyor.

Pasifik adası Palau’nun yükselen deniz seviyesinden tehdit altında olan Başkanı Surangel Whipps Jr, 1,5°C’nin “soyut bir hedef” olmadığını söyledi.

“Bu, gıdamız, ekonomimiz ve egemenliğimiz için varoluşsal bir tehdit,” dedi Antalya’da dünya liderlerine.

Australia’nın yayınladığı müzakere pozisyonları özetine göre, bazı ülkeler COP31’de 1,5°C’nin hâlâ “doğru hedef” olduğunu teyit eden bir anlaşma istiyor.

Ayrıca, 1,5°C’ye “mümkün olan en kısa sürede” geri dönülmesi ve küresel sıcaklıkların bu eşiği aştıktan sonra bile düşürülebileceğine dair ifadelerin metne eklenmesi yönünde bir çaba var.

Özel görüşmelerde bazı müzakereciler şüpheyle yaklaşıyor, ancak gezegeni ısıtan sera gazı emisyonlarında en hızlı kesintileri sağlamak için temel bir hedef olarak görülen bu hedefi terk etmeye isteksizler.

Devam eden kapalı kapılar ardındaki iklim müzakerelerini izleyen birkaç gözlemci AFP’ye, diğerlerinin ise 1,5°C hedefinden vazgeçmek için bir fırsat gördüğünü belirtti.

Bu kaynaklara göre, bunlar arasında Suudi Arabistan ve Hindistan gibi gelişmekte olan ekonomilerden oluşan Arap Grubu ve Benzer Düşünceye Sahip Gelişmekte Olan Ülkeler de bulunuyor.

Batılı bir ülkenin kıdemli bir delegesi, bu çabaların COP31’de başarılı olması durumunda iklim eylemlerinde “potansiyel bir gerileme” olabileceği konusunda uyardı.

Greenpeace’in Antalya’daki delegasyon başkanı Jasper Inventor, bazı gelişmekte olan ülkelerin 1,5°C’ye daha güçlü bir atıfın, ek finansal yardım olmaksızın emisyonları kesme baskısını artırabileceğinden endişe ettiğini söyledi.

12 Kasım’da yayımlanan müzakere öncelikleri listesinde, bazı ülkeler aynı zamanda BM Çevre Programı’na (UNEP) yönelik olası bir eleştiri olarak görülen “gri literatürün” reddedilmesini de talep etti.

Eylül ayında UNEP, “aşım” senaryolarına ilişkin türünün ilk örneği olan bir çalışma yayımladı. Bu çalışma, 1,5°C eşiği aşıldıktan sonra küresel sıcaklıkların 2100 yılına kadar nasıl tekrar bu seviyeye indirilebileceğini inceliyordu.

COP31’de, görev süresinin sonuna yaklaşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres – 10 yıllık görev süresi boyunca ülkeleri 1,5°C hedefi etrafında birleştiren isim – herhangi bir aşımın “mümkün olan en küçük ve en kısa süreyle” gerçekleşmesi gerektiğini belirtti.

Paris Anlaşması uyarınca yaklaşık 200 ülke, ısınmayı 2°C’nin “çok altında” tutmayı kabul ederken, bunu 1,5°C ile sınırlamak için çaba göstermeyi taahhüt etti.

Ancak anlaşmadan sonraki yıllarda bilimsel kanıtlar arttıkça, daha düşük olan bu eşik giderek daha acil bir hedef haline geldi.

Bilim insanlarına göre 1,5°C’nin ötesinde küresel ısınma riskleri keskin bir şekilde artıyor: daha şiddetli sel ve sıcak hava dalgalarından, mercan resiflerinin kalıcı kaybı gibi geri döndürülemez gezegensel değişikliklere kadar.

Ancak ısınmanın tekrar 1,5°C’ye indirilebileceği fikri belirsizliğini koruyor, diye belirtti Exeter Üniversitesi’nden iklim bilimcisi ve referans niteliğindeki Küresel Karbon Bütçesi çalışmasının baş yazarı Pierre Friedlingstein.

Buna ulaşmak için emisyonların hızla düşürülmesi ve aynı zamanda ağaç dikimi, sulak alanların restore edilmesi gibi doğal yöntemlerle veya yeni teknolojilerle atmosferden karbonun çıkarılması gerekiyor.

Friedlingstein, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Bu yeni teknolojilerin devasa bir ölçekte yaygınlaştırılması”nın on yıllar boyunca gerekeceğini söyledi.

“Buna ütopya derim ama kesinlikle son derece iddialı bir hedef,” dedi. AFP

İklim aktivistleri, 14 Kasım’da Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen Halkların İklim Zirvesi ve İklim Adaleti İçin Küresel Eylem Günü’nün açılışında, Donald Trump ve Özgürlük Heykeli’ni tasvir eden bir enstalasyonla birlikte kutup ayısı kostümleriyle poz verdiler.

Nations grapple with loss of 1.5 deg C target at UN climate summit
Nations grapple with loss of 1.5 deg C target at UN climate summit
İlginizi Çekebilir: Oxfordshire Köylüleri, Sığınmacı Merkezi Planına Karşı Hukuki Mücadele Başlatacak →
Kaynak: StraitstimesKaynak yazarı: The Straits Times
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu konuyla ilgili görüşlerinizi ve sorularınızı topluluk forumunda paylaşabilirsiniz.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir