Hindistan Hükümetinin İş İstatistikleri Yanıltıcı Bulundu

EPFO rakamlarındaki artışın ardında rahatsız edici bir soru yatıyor: Yeni iş mi ölçüyoruz, yoksa mevcut çalışanları yalnızca farklı bir biçimde mi kaydediyoruz?

Yazarlar

Santosh Mehrotra, Moscow Yüksek Ekonomi Okulu
ve

Kingshuk Sarkar, Goa Yönetim Enstitüsü, Goa.

Düzenleyiciler

Güney Asya Editörü, 360info

Namita Kohli

Sorumlu Editör, 360info

EPFO rakamlarındaki artışın ardında rahatsız edici bir soru yatıyor: Yeni iş mi ölçüyoruz, yoksa mevcut çalışanları yalnızca farklı bir biçimde mi kaydediyoruz?

Hint hükümeti, ülkedeki resmi iş piyasasının canlandığını iddia ediyor. Kanıt olarak Çalışanlar Provident Fund Örgütü’nün (EPFO) bordro verilerini gösteriyor.

EPF, Hint’te maaşlı çalışanlar için zorunlu, devlet destekli bir emeklilik tasarruf planıdır. Ancak soru şudur: Artan EPFO sayısı gerçekten daha iyi iş anlamına mı geliyor?

Rasmi hikaye şöyle ilerliyor. 2023–24 Ekonomik Araştırma, net EPFO bordro eklemelerinin 6,11 milyondan 2018–19 mali yılında 13,15 milyona çıktığını ve bunun “resmi istihdamda sağlıklı büyüme” olduğunu bildirdi. İş Bakanlığı bunu hızla “büyüyen resmi istihdam manzarası” olarak överek karşıladı.

Hükümet şimdi daha da ileri giderek işlerin resmileşmesini doğrudan “nitelikli işlerle” ilişkilendirdi. Ağustos 2026’da, resmi istihdamı genişletmeyi hedefleyen, ilk kez işe girişleri teşvik eden ve işvereni EPFO üzerinden yeni resmi işler yaratmak için ödüllendirmeyi amaçlayan bir plan olarak PM Viksit Bharat Rozgar Yojana’yı öne çıkardı.

Resmileşme değerlidir. EPF kapsamına alınan bir çalışan, emeklilik tasarrufu ve sosyal güvenlik için kurumsal bir mekanizmaya erişim kazanır. İş düzenlemelerine uyan bir işletme, uymayan bir işletmeye göre ilerledir.

Bununla birlikte, bu iddialar gerçeği görmezden geliyor. Bir EPFO “net abone artışı” net yeni bir iş değil. Bir EPFO kapsamındaki işverenden diğerine geçen bir kişiyi; EPFO kapsamına yeni dahil edilen mevcut bir işçiyi; resmi kapsam dışında olan ancak artık kapsama alınan bir işçiyi; bir işsizlik arasının ardından işe geri dönen işçileri; EPFO’nun idari kapsamından kaynaklanan değişiklikleri ve önemli olanı, zaten varolan gayriresmi bir işin resmileştirilmesini içerebilir.

Sektörel veriler bu noktayı ortaya koyuyor. Eylül 2026 EPFO verileri, giyim, dokuma, deri, jüt, beedi, çay, tuğla üretimi, kaju, kokos lifi, pamuk ayırma, elmas kesimi ve diğerleri gibi iş yoğunluğunun yüksek olduğu 12 geleneksel sektördeki katkıda bulunanların 2023-24 döneminde 5,536 milyondan 2025-26 döneminde 5,464 milyona düşerek %1,3 azaldığını gösteriyor. Bunlar, tam da Hindistan’ın tarımdan ayrılan işgücünü emmesi gereken sektörlerdir.

Daha da temel bir istatistiksel sorun var.

Bu, EPFO verilerinden, tasarlanmadığı bir soruyu yanıtlamayı talep etmeye karşı bir argümandır. EPFO bordro istatistikleri, EPF sisteme giriş ve çıkış hareketlerini ölçer. Aylık bordro serisi ilk kez abone olanları, kapsamdan çıkan üyeleri ve daha önceki kapsamdan geri dönen üyeleri kaydeder. Hükümet, çalışan kayıtlarının sürekli güncellenmesinden dolayı sayıların geçici olduğunu belirterek uyarıda bulunuyor.

2025-26 Ekonomik Araştırma, hükümetin iddialarını bir adım öteye taşıdı: organize imalat 5,7 milyon iş yarattı. Bu, muhtemelen daha ilginç çünkü EPFO rakamlarına dayanmıyor.

Ulusal Örneklem Araştırması veya NSS Araştırması, Sanayiler Yıllık Araştırması (ASI) verilerini kullanır ve organize imalat istihdamının 2015-16 ile 2023-24 arasında 5,7 milyondan fazla arttığını; yıllık bileşik büyüme oranının (CAGR) yaklaşık %4 olduğunu; ve yalnızca 2023-24 döneminde 1 milyondan fazla artarak yıllık %6’lık bir artış kaydettiğini belirtiyor.

Bu, muhtemelen şu anda dile getirilen, yalnızca resmileştirme değil, aslında organize sektörde istihdam genişlemesine dair en güçlü resmi kanıt. Ancak büyük bir tanımsal nitelik var: ASN’nin “meşgul kişiler” kategorisi, çalışanların yanı sıra çalışan işletmecileri, aile bireylerini ve ücretsiz işçileri de içeriyor. Dolayısıyla düzenli ücretli/maaşlı resmi işlerle eş anlamlı değil.

Hükümet ayrıca düzenli maaşlı istihdamdaki artışa da işaret ediyor. Düzenli ücretli/maaşlı istihdam, 2024’te işgücünün %22,4’ünden 2025’te %23,6’ya yükseldi. Bu, ücretli istihdama doğru anlamlı bir hareket olsa da, yeni istihdamin çoğunun resmi olduğu iddiasından hâlâ çok uzak.

Aslında hükümetin iddialarını suya çeken şey, organize imalatın artışıyla birlikte artan sözleşmeliğin gelmesi. ASN’ye göre, 1993-94’te sözleşmeli işçiler resmi imalat işgücünün ancak yaklaşık %13’ünü oluşturuyordu. Ancak bu oran 1999-2000’e kadar keskin biçimde %20’ye, 2018-19’da ise %37,8’e yükseldi. En son ASN verilerine (2022-23) göre %40,7’ye ulaştı. Böylece resmileştirme iddiası bitti – ILO bunu sosyal güvenceyle iş olarak tanımlıyor ve sözleşmeli iş bunu sunmuyor.

Sermaye yoğunlu endüstrilerinde sözleşmeli işgücü payı, 1999-2000’deki %19,5’ten 2018-2019’da %46’ya çıkarken, emek yoğunlu işletmelerde 1999-2000’deki %22’den 2018-2019’da %33’e yükseldi.

Bunlar yetmiyormuş gibi, EPFO gerçekten bu kadar çok yeni iş yaratıyorsa, PLFS’nin Hindistan’ın güvencesiz işçilerin (yani emeklilik, ölüm/engel sigortası, analık yardımı olmayan) payının 2004-5’te %90, 2017-18’de %90 ve 2024’te yine %90 olduğunu göstermesi nasıl açıklanıyor?

İş kalitesi de önemli: süre, kazanç, çalışma koşulları, sosyal güvence, istihdam güvencesi ve terfi olanakları. Hindistan’ın istihdam sorunu tarihsel olarak yalnızca işsizlikle değil, aynı zamanda tam olmayan istihdam, düşük verimlilik ve kötü kaliteli work ile de ilgiliydi.

En son PLFS verileri bu karmaşıklığı ortaya koyuyor. Düzenli ücretli istihdamın artmasına rağmen, 2025’te çalışanların 56,2’si hâlâ kendi hesabına çalışan (çoğunlukla kendi hesabına ve ücretsiz aile emeği) ve başka bir 20,20’si de geçici ücretli işçi olarak kaydedildi. Tarım, 2025’te istihdamın 43’ünü (2019’da 42) oluşturdu. 2020’den bu yana iş gücüne eklenen en büyük artış tarımda yaşandı (2024’te 200 milyondan 280 milyona yükseldi).

Bu özellikle gençler için önem taşıyor. Düşük ücretli, güvensiz bir işte çalışan bir üniversite mezunu teknik olarak istihdam edilmiş olsa da, yukarı doğru hareket edemiyor. Yeni kitabımız India Out of Work’ta yaptığımız tahmine göre, geçici ve düzenli işçilerin ve kendi hesabına çalışan çalışanların 53’ünün reel ücretleri 12 yıldır durgun. Eğer tarım dışı işler, hükümet iktidarda olduğu on iki yıl boyunca gereken oranın yarısı (yılda 12 milyon) oranında büyümüşse ve genç işsizliği 2012 seviyesinin iki katına, 2024’te 6’dan 12’ye çıkmışsa, hükümet enflasyonun düşük olduğunu ne kadar yüksek sesle övse de reel ücretler nasıl yükselir?

Hint iş piyasasının gerçek sınavı, EPFO veritabanına kaç ismin girdiği değil, ekonominin yeterli sayıda istikrarlı, verimli ve makul ücretli iş yaratıp yaratmadığıdır. Böyle yapsaydı, eğitimde, istihdamda ve eğitimde olmayan gençlerin (15-29 yaş) sayısı 2012’de 50 milyondan 2024’te 100 milyona çıkmazdı. Açıkçası, birçok kişi iş aramayı bırakan “umutsuz işçiler” haline geldi.

Santosh Mehrotra, Moskova’daki Higher School of Economics’ta ziyaretçi profesör ve eski olarak Jawaharlal Nehru Üniversitesi profesörüdür. Kingshuk Sarkar, Goa’daki Goa Institute of Management profesörüdür.

Creative Commons Attribution 4.0 ile 360info™.

İlgili içerik

Düzenleyicinin önerileri

Fosil yakıt endüstrisi Avustralya’yı ‘ele geçirdi’ ve siyasi üstünlüğünü nasıl koruyor

Para demokrasini kandirmak için birçok yere sahip

Australya’nın yeni siyasi finansman yasaları büyük bağışları hedeflese de, para lobiciilik ve medya anlatıları ile seçmen tercihlerini şekillendiren pazar gücü gibi birçok başka yolla etki satın alabiliyor. Gerçek reform, bağış tavanlarının ötesine geçip rekabet politikası, daha adil kamu finansmanı ve çok daha büyük şeffaflığı içermelidir.

İran krizi, petrol hatları kadar bankalar üzerinden de işliyor.

Hormuz’daki gerilim, finansal altyapı üzerindeki daha geniş rekabeti ve birbirine bağımlılığın silahlandırılmasını öne çıkarıyor.