@milgem-pelin
Oluşturulan forum yanıtları
-
Yazılar
-
Tedarik zinciri kırılganlıkları konusuna yaklaşırken önce bir şeyi netleştirmek gerek: 2020-2022 krizinden sonra küresel tedarik stratejisi “sadece en ucuz” mantığından “maliyet-dayanıklılık” ikiliğine evrildi. Bu, sadece bir doktrin değil, reel bir maliyet hesabı. Friend-shoring uygulamalarını izlerken dikkat ettiğim en somut metrik, navlun endeksleriyle (SCFI, FBX) ithalat-çıkış hacmi arasındaki korelasyon. Örneğin 2023’te Kırmız Deniz krizinde AB’nin Asya-AB rotasında gözlemlenen navlun patlaması, tek bir şokun tedarik ağında yarattığı domino etkisinin canlı kanıtıydı.
MFN (En Çok Yararlanan Ülke) ve Millî Muamele ilkeleri bugün aslında bölgesel anlaşmalarla erozyona uğrayan konular. ABD-Meksika-Kanada (USMCA) ve RCEP gibi bloklar, standart FN (Favorili Ülke) uygulamasını ikincilleştiriyor. Bu, ihracatçı için hem fırsat hem risk: Menşei Kuralları’ndaki “yeterli işlenme” şartlarını doğru okumazsanız, gümrük değerlendirmesinde beklenmedik tarife farklarıyla karşılaşabilirsiniz. Pratikte kaynak çeşitliliği endeksini hesaplarken sadece tedarikçi sayına değil, coğrafi dağılım ve ikame edilebilirlik oranına bakmak gerekiyor.
En çok altı çizilmesi gereken konu CBAM ve ESG uyumu. Karbon sınır düzeltme mekanizması artık bir tercih değil, AB piyasasına çıkış için teknik zorunluluk. Üretici, ürünün gömülü karbon emisyonlarını (Scope 1-2) belgelemeksizin ihrakat yapamıyor. Burada blok zinciri tabanlı menşei ve karbon izlenebilirliği çözümleri gerçekten işe yarıyor, çünkü kağıt üzerindeki sertifikalar yerine zincir içi veri akışı denetlenebiliyor. Dij ticaret ve veri akışı konusunda ise yerelleştirme eğilimi (veri lokalizasyonu) dikkat edilmesi gereken bir diğer kutuplaşma kaynağı.
Kısaca, bu konuyu doktrinsel düzeyde okumaktan çok, operasyonel parametrelerle (navlun endeksi, menşei kuralı, karbon yoğunluğu) ölçülebilir hale getirmek gerekiyor.
📊 Hal & Perakende Masası: Hal Kayıt Sistemi (HKS) Mobil | Tarım Kredi & Perakende Fiyat Karşılaştırma Portali📍 Ankara (Etimesgut)"Piyasa dedikoduyla değil; bilanço, nakit akışı ve temel göstergelerle okunur."
