İçeriğe geç
Ara ↗
18 Kasım 2026Haberler Yeni
Hakkımızda

Hapisteki Azerbaycanlı Siyasi Mahkumun Mektubu: Sessizliğin Ölümcül Sonuçları

Yayın:

Trump yönetiminin Azerbaycan’daki ağır insan hakları ihlallerine göz yumması, siyasi mahkumlar için ölümcül sonuçlar doğuruyor. Bahruz Samadov, 2024…

Hapisteki Azerbaycanlı Siyasi Mahkumun Mektubu: Sessizliğin Ölümcül Sonuçları
Yayın:

Hapisteki Azerbaycanlı Siyasi Mahkumun Mektubu: Sessizliğin Ölümcül Sonuçları

Trump yönetiminin Azerbaycan’daki ağır insan hakları ihlallerine göz yumması, siyasi mahkumlar için ölümcül sonuçlar doğuruyor.

Bahruz Samadov being brought to Sabail District Court in 2024.

Bahruz Samadov, 2024 yılında Sabail Bölge Mahkemesi’ne getirilirken. Görüntü: Voice of America, Wikimedia Commons aracılığıyla. Kamu malı.

Bahruz Samadov, Azerbaycanlı bir siyaset bilimci, barış aktivisti ve Prag’daki Charles Üniversitesi’nde doktora adayıydı — en azından 2024 yazına kadar öyleydi. 21 Ağustos 2024’te Devlet Güvenlik Servisi, Samadov’u Bakü’de büyükannesini ziyaret ederken gözaltına aldı. Global Voices, Azerbaycan’ın Kasım 2024’teki COP29’a ev sahipliği yapmasından önce eleştirmenlere yönelik geniş çaplı bir baskının parçası olarak o dönemki tutuklamasını haber yapmıştı.

Samadov, 2020 Karabağ Savaşı’na karşı çıkan az sayıdaki Azerbaycanlı seslerden biriydi. OC Media, Eurasianet ve diğer platformlarda kaleme aldığı yazılarında Ermenistan ile diyalog çağrısında bulunuyor ve Karabağ’dan etnik Ermenilerin zorla çıkarılmasını eleştiriyordu. Savcılar, Ermeni barış aktivistleriyle yaptığı WhatsApp yazışmaları ve kamuya açık bilgileri gerekçe göstererek onu vatana ihanetle suçladı. Samadov suçlamaları reddederek kendisini “barış mahkumu” olarak nitelendirdi. Avukatı ise savcılığın “dolaylı casusluk” teorisinin belirsiz olduğunu ve içtihat hukukunda hiçbir temeli olmadığını belirtti.

23 Haziran 2025’te kapalı bir duruşmanın ardından Bakü Ağır Suçlar Mahkemesi onu 15 yıl hapis cezasına çarptırdı. Bakü Temyiz Mahkemesi Eylül 2025’teki kararını onaylarken, Yüksek Mahkeme de Eylül 2026’da aynı kararı verdi. Onu keyfi olarak hapsedildiğini belirten Uluslararası Af Örgütü’ne göre Samadov, hücre hapsinde tutuluyor ve tıbbi bakımdan mahrum bırakılıyor. İki kez intihara teşebbüs etti; en sonuncusu Yüksek Mahkeme duruşması sırasında gerçekleşti. Aşağıda Global Voices, Samadov’un hapisten yazdığı ve bizimle paylaşmasını istediği mektubu yayımlıyor.

2024 yaz tatili bir kâbusla sona erdi: Prag’daki doktora çalışmalarım sırasında memleketim Bakü’yü ziyaret ederken Azerbaycan’ın kötü şöhretli Devlet Güvenlik Servisi tarafından gözaltına alındım ve kısa süre sonra “vatana ihanet” suçlamasıyla suçlandım.

Memleketimdeki hegemonik rejimin ideolojik temellerini incelerken, onun kalıcılığını Azerbaycan-Ermenistan çatışmasıyla doğrudan ilişkilendirdim ve “kurtarıcı güçlü lider” altındaki “ulusal birlik” anlatılarını ifşa ettim.

2020 Karabağ Savaşı’nın patlak vermesi sırasında ve sonrasında askeri yöntemlerin kullanılmasını eleştirdim. 2021–2024 yılları arasında Avrupa genelinde çeşitli konferanslara ve toplantılara katılarak barış ve bir arada yaşama yönelik anlamlı ve kapsayıcı bir politika çağrısında bulundum.

Yıllardır süren baskı deneyimine sahip Azerbaycan rejimi, her türlü muhalefete karşı aşırı hoşgörüsüz davranıyor ve özellikle bağımsız akademik sesleri hedef alıyor. 2023 sonlarında baskı mekanizmaları yeniden devreye sokulduğunda, rejim sivil toplumu, bağımsız medyayı, siyasetçileri ve akademisyenleri kapsayan tam bir baskı kampanyasına başladı.

Özel görüşmelerde, beşten fazla siyasi mahkum bunu Biden yönetimiyle kötüleşen ilişkilerle ilişkilendirdi. Biden yönetimi Azerbaycan’daki insan hakları ihlallerini sert bir şekilde eleştirmişti.

White House’u terk etmesinden haftalar önce Blinken, insan hakları savunucusu Rufat Safarov’u İnsan Hakları Savunucusu Ödülü’nü almak üzere Washington’a davet etti. Bakü’deki ABD Büyikliği’ni ziyaretinden birkaç saat sonra Safarov tutuklandı ve hooliganlık ile dolandırıcılıkla suçlandı. Bu, ayrılan yönetimin Azerbaycan’daki eleştirel sesleri destekleme gücüne sahip olmadığına dair açık bir sinyaldi.

Azerbaycan hükümeti Trump yönetimiyle farklı davrandı. 8 Ağustos 2025’teki görüşme ve barış anlaşması, bizim için kısa sürede kaybolan bir umut işaretiydi. Barış anlaşması insan haklarına dair hiçbir atıf içermese de, mevcut yönetimin bölgede uzun vadeli bir katılım planı en azından Azerbaycan’da minimum düzeyde reformlar için umut veriyordu.

İlginç bir şekilde, benim sahte yargılamam “hızlandırıldı” ve 23 Haziran 2025’te sona erdi — bu süreç, “barış gündemi” için aşırı derecede tartışmalıydı. Ocak 2026’da ABD heyetinin Bakü’ye ziyaretinin ardından, aralarında benim de bulunduğum bir dizi siyasi mahkum, ABD yetkililerine “siyasi mahkumlar meselesini” resmi Bakü’ye iletme çağrısında bulundu — bu politika Obama’nın ikinci döneminde kısmen işe yaramıştı.

Ancak son dönemdeki ağır cezalar ve ABD’nin sessizliği, çağrımızın hücrelerden gelen boş bir feryattan ibaret olduğunu kanıtladı. Bakü merkezli Toplum TV ekibi, deneyimli insan hakları savunucusu Anar Mammadli ve diğerleri 15 yıla varan hapis cezaları aldı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, AB Parlamentosu yakın zamanda Azerbaycan’daki siyasi mahkumların serbest bırakılması çağrısı yapan bir karar metni kabul etti. Benzer çağrılar PACE ve hatta BM tarafından da yapıldı.

Bu arada Trump yönetimi, Güney Kafkasya’daki şiddeti sona erdirmekten gurur duyuyor (bu arada bu anlatı resmi Bakü tarafından zımnen reddediliyor — orada D. Trump sadece bir “tanık” olarak kalıyor). White House yönetimi Hikmet Hajiyev gibi yetkilileri D. Trump’a yönelik hoş sözleri ve “Biden–Blinken çiftini” kötülemeleri nedeniyle övseler de, Azerbaycanlı mahkum muhaliflerin acıları devam ediyor.

Konuşma fırsatı bulduğum siyasi mahkumların çoğu, ABD’nin bölgedeki rolü konusunda kötümser ve şüpheci kalarak “Belarus senaryosunun” mümkün olmadığını söylüyor. Hatta önde gelen bir siyasi mahkum yukarıda bahsedilen çağrıyı imzalamayı reddetti: “Onlar güvenlikle ilgili konular için geldiler, insan haklarını umursamıyorlar,” diye bağırdı hücrenin balkonundan. “Biz Biden’ın mahkumlarıyız,” diye güldü hücre arkadaşım, hapisteki bir gazeteci ve şair.

Gerçekten de Trump yönetiminin Azerbaycan’daki ağır insan hakları ihlalleriyle ilgili kamuoyuna açıkladığı hiçbir şey yok. Eğer Cumhuriyetçi yönetim Güney Kafkasya’da uzun vadede Rusya’nın yerini almayı hedefliyorsa, dış politika standartlarında Kurucu Babaların ideallerinden vazgeçmemelidir. Washington, İran, Küba ve eskiden Venezuela gibi rakip ülkelerdeki insan hakları ihlallerini defalarca resmi olarak dile getirdi. İnsan hakları konularına seçici bir yaklaşım ve acılarımıza göz yummak, uluslararası imajını bir kenara bırakırsak, ABD’nin kendi demokratik güvenliğini de tehlikeye atar. Bu politika, mevcut yönetimin Amerikan ideallerine bağlılığı hakkında sorular doğuruyor.

Yine de Uluslararası Af Örgütü’nün tavsiyelerini takip etmek için henüz çok geç değil: “İkili ve çok taraflı platformlarda Azerbaycan’ın insan hakları siciliyle ilgili endişeleri dile getirmek için mevcut her fırsatı kullanın.”

Bahruz Samadov
Umbaku Hapishanesi

27.10.2026

Bu yazı, Global Voices projesinin bir parçası olan ve çevrimiçi ifade özgürlüğünü korumaya adanmış Advox’un bir bölümüdür. Tüm Yazılar

The Bridge, Global Voices topluluğu üyelerinin benzersiz bakış açısıyla, yerel ve uluslararası haber kapsamı arasındaki algı farklılıklarını aydınlatan kişisel denemeleri, yorumları ve yaratıcı kurgu dışı yazıları içerir. İfade edilen görüşler, topluluğun genel görüşünü yansıtmak zorunda değildir. Tüm Yazılar

İlginizi Çekebilir: Trump Filipinler’e Vararak Asya Turunu Başlattı →
Kaynak: GlobalvoicesKaynak yazarı: Global Voices Eurasia
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu konuyla ilgili görüşlerinizi ve sorularınızı topluluk forumunda paylaşabilirsiniz.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔

“Hapisteki Azerbaycanlı Siyasi Mahkumun Mektubu: Sessizliğin Ölümcül Sonuçları” için bir yanıt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir