ABD’deki Demokratik Zafer, Güneydoğu Asya’nın İklim Finansmanı Üzerinde Sınırlı Etki Bırakabilir: COP31 Uzmanları

ANTALYA, Türkiye – ABD’de 3 Kasım’da yapılan orta dönem seçimlerde Demokratların zaferi, devam eden BM iklim konferansı COP31 görüşmelerine olumlu bir hava katabilir; ancak gözlemciler bunun güneydoğu Asya’da hemen yeşil yatırımlara dönüşmesinin zor göründüğünü söylüyor.

Gelişen bölgenin enerji dönüşümünü finanse etmek için bölgesel hükümetlere, çok taraflı kalkınma bankalarına ve özel sermayeye dayanmaya devam etmesi muhtemel; uzmanlar The Straits Times’a böyle bir görüş belirtti.

İklim finansmanı, yani ABD gibi gelişmiş ülkelerin gelişen ülkelere katkıda bulunmakla yükümlü olduğu fonlar, iklim zirvesinde tartışılan temel konulardan biri.

COP31, 9 Kasım’da Türkiye’nin Antalya şehrinde başladı ve 20 Kasım’da sona ermesi bekleniyor.

Bu fonlar, daha fakir ülkelerin emisyonlarını azaltmasına ve halklarını iklim etkilerinden korumasına yardımcı olmak için tasarlanmış.

Gelişen ülkelerin, zengin ülkelere fonların ne zaman ve hangi formda akacağına dair daha net bilgi vermesini istemesi bekleniyor – örneğin bunların hibe mi yoksa borcu derinleştirebilecek bir kredi mi olarak ödeneceği gibi.

Güneydoğu Asya’nın, enerji dönüşümünü finanse etmek için 2035 yılına kadar yılda 281 milyar ABD dolarına (361 milyar Singapur doları) ihtiyacı var; bu bilgi, enerji düşünce kuruluşu Ember’in Ekim ayında yayımladığı bir rapora dayanıyor.

Ama Trump yönetimi, güneydoğu Asya’dakiler de dahil olmak üzere yurt dışı iklim projelerinden fonları çekti.

Buna, Endonezya ve Vietnam’ın kömürden uzaklaşmasına yardımcı olmak için yapılan Enerji Dönüşümü Adalet Ortaklıkları anlaşmaları da dahil.

ABD ayrıca, gelişen ülkelere emisyonlarını azaltmaları ve iklim değişikliğine uyum sağlamaları için destek veren dünyanın iklim fonu olan Yeşil iklim Fonu’na taahhüt ettiği 4 milyar ABD dolarını geri çekti.

Lee Kuan Yew Halk Politikaları Okulu’nun Çevre ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü direktörü Tan-Soo Jie-Sheng, bölgedeki yeşil yatırımlarla karşılaşılan en büyük engelin banka tarafından finanse edilebilirlik olduğunu belirtti.

Bu, yüksek başlangıç maliyetleri, belirsiz gelir akışları ve düzenleyici riskler nedeniyle ticari finanse etmeyi zorlaştıran duruma işaret ediyor.

Çoğu yeşil projenin hayata geçirilmesinde kamu sübvansmanlarının, ayrıcalıklı finansmanın ve garantilerin önemini koruduğunu belirtti.

Bölgenin, çok taraflı kalkınma bankaları ve özel sektörden gelen diğer kaynaklara dayanmak zorunda olacağını ekledi.

Ancus ABD’deki siyasi ortamın son iki yılda iklimle ilgili yatırımlar ve hayırseverlik konusunda önemli belirsizlikler yarattığını Tan-Soo kaydetti.

Meclisi saran “mavi dalga”nın, yatırımcıları 2028 başkanlık seçimlerinden sonra farklı bir iklim politikası rejimine hazırlamaya yönlendirebileceğini söyledi.

Ancak politika belirsizliğinin, yatırımcıları uzun vadeli taahhütlerde bulunurken temkinli kılma ihtimali de yüksek. iklim altyapısı genellikle birkaç on yılı kapsayan yatırımlar gerektiriyor.

Tan-Soo, ABD yatırımlarının bölgeye akmaya devam etmesi için diğer büyük ekonomilerin karbon azaltımına olan bağlılıklarını ortaya koymalarının önemli olduğunu söyledi.

“Dünyanın geri kalanı karbon azaltımına doğru ilerlemeye devam ettiği sürece, ABD şirketleri bunu takibe güçlü teşviklerle karşılaşacak, özellikle de yurt dışı operasyonlarında” dedi.

ABD iklim politikalarının yönünden bağımsız olarak, bu şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde düzenleyici gereksinimlere, piyasa beklentilerine ve tedar zinciri baskılarına yanıt vermek zorunda olacağını söyledi.

“Bu anlamda, Washington’dan güçlü bir liderlik gelmese bile küresel karbon azaltım çabaları ABD şirket davranışlarını etkilemeye devam edebilir.”

Tufts Üniversitesi Fletcher Okulu’nda enerji ve çevre politikaları dekanı ve profesörü Kelly Sims Gallagher, Demokratların Meclisi kontrol etmesiyle, ABD’yi Çin ile rekabet edebilir duruma getirmek için temiz enerji teknoloji yeniliğine ABD yatırımlarına fon ayırabileceklerini söyledi.

Ancak bölgeye yapılan ABD yatırımlarının yine de Asya’daki politikalar ve teşviklerle yönlendirilme ihtimalinin daha yüksek olduğunu ekledi.

“ABD’deki orta seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin çarpıcı yenilgisi, Amerikalıların çoğunluğunun Başkan Trump’ın faaliyet ve politikalarını desteklemediğine dair açık bir mesaj veriyor,” dedi Gallagher.

ABD’deki orta seçimlerdeki demokrasi partisi zaferinin, orta vadede ABD’den gelecek iklim liderliğinin bir göstergesi olarak da görüldüğünü söyledi Atlantic Council’ın iklim dayanıklılığı merkezinin üst düzey yöneticisi Jorge Gastelumendi.

Seçim sonuçlarının, gelecek yıllarda ABD’nin enerji ve iklim politikalarını şekillendireceğini belirtti Washington ofisi için E3G iklim politikası düşünce kuruluşunun yönetici direktörü Clarence Edwards.

Buna örnek olarak, ruhsatlandırma ve enerji altyapısı gelişimini kolaylaştıracak iki partili bir yasanın, enerji ve iklim yatırımcıları ve savunucuları için de aynı derecede önemli kısa vadeli etkileri olabileceğini kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump, Ocak 2025’te Beyaz Saraya geri döndüğünden beri, ABD’de birkaç iklim ajansını ortadan kaldırdı ve büyük emisörler için düzenlemeleri zayıflatıp gevşetti.

İsrail’e karşı İran’a başlattığı savaş, enerji fiyatlarını dünyada yükselten bir enerji krizine de yol açtı – ve bir zamanlar Cumhuriyetçi kampına sıkı sıkıya bağlı olan eyaletler bile maviye döndü.

ABD, Ocak ayında dünyanın iklim anlaşması olan Paris Anlaşması’ndan ayrıldı. Elektrifikasyona güçlü bir odaklanan COP31’de ayrıca resmi bir ABD delegasyonu bulunmuyor.

Ancak Gastelumendi, konferansta – ister finansal, ister tarımsal, ister ilaç, ister enerji olsun – güçlü kurumsal katılım bulunduğunu belirtti.

Bu, iklim alanında canlı bir iş ve yatırım fırsatı anlayışının sinyali veriyor, ekledi.

ABD’nin iklim değişikliğiyle mücadeledeki yaklaşımındaki gerçek bir değişimi yansıtacak göstergelerin ne olacağı sorulduğunda, Tan-Soo’nun yeniden yapılandırılan ve büyük ölçüde dönüştürülen ABD Çevre Koruma Ajansı’nın yeniden inşasına yönelik çabaları izleyeceğini söyledi.

Başka bir gösterge de, örneğin çok taraflı kalkınma bankaları aracılığıyla iklim finansmanı için daha güçlü ABD desteği olacaktır.

İklim finansmanı, ABD gibi gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere katkıda bulunmakla yükümlü olduğu fonlar, iklim zirvesindeki görüşmelerin kilit konularından biri.