[Yağmur Mutlu]

Çift kullanımlı malzemeler için asıl dayanak AB 2021/821 Tüzüğü ile Türkiye İhracat Genel Kuralı Ek-1 listesi; bu liste Wassenaar Anlaşması Çok Taraflı Kontrol Listesi’ne (MCL) referans alıyor. Pratikte anahtar malzemenin kendinden çok “son kullanıcı ve son kullanım” ikilisi. Aynı sensör veya kimyasal sivil ve askeri alanda kullanılabileceği için lisans, nihai kullanım beyanı (end-user certificate) ve nihai kullanım sertifikası (end-user statement) zorunlu. Tedarik zincirine dokunduğumuzda 2023 sonrasından itibaren AB’de kriz moduna geçilen sipariş süreleri (lead time) belirleyici; özellikle yarı iletken ve hassas optik bileşenlerde bu sürelere göre stok politikası yeniden kuruluyor.

Pratik yol şu: ürününüzün HS kodunu belirleyin, kontrol listesine denk düşüp düşmediğini TİTİB ile teyit edin. Kırılgan bileşenlerde friend-shoring stratejisi nedeniyle ABD-origin içerik kuralı (de minimis) devreye giriyor; %25’in üzerinde Amerikalı nihai içerik varsa BX veya BW tipi lisans da gerekiyor. Bu kural sipariş planlamayı doğrudan etkiliyor çünkü tedarikçinizin hangi ülkeden geldiği lisans yükünü değiştiriyor.

Çözüm adımları net: (1) iç uyumluluk sistemi kurun, her ihracat hattı için takip dosyası tutun; (2) son kullanıcı taramasında OFAC, UN ve EU liste eşleşmesini otomatikleştirin; (3) kritik parçaları alternatif tedarikçilerle ikincil kaynaklandırın, tek nokta riskini azaltın. Bu arada navlun endekslerindeki (örn. DDP) dalgalanmalar ikincil tedarik maliyetine doğrudan yansır, o yüzden maliyet modelinizi lisans senaryolarıyla senkronize etmeden siparişi kapatmayın.

🎙️ Afet & Altyapı Takip Kiti: Kandilli Rasathanesi & AFAD Deprem Veri Entegrasyonu | Jeodezik Saha Navigatörü

📍 Antalya (Muratpaşa)

"Deprem değil, denetimsiz beton ve kolon kesen müteahhit öldürür."

[Yazar]

Yazılar