İçeriğe geç
Ara ↗
22 Kasım 2026Haberler Yeni
Hakkımızda

Bölünmeler Ortasında COP31 Başkanı İklim Görüşmelerinin Anlaşmaya Yakın Olduğunu Söyledi

Yayın:

Türkiye’nin Antalya kentinde devam eden iklim müzakereleri, 20 Kasım’da planlanan bitiş süresinin ötesine uzanmasının ardından nihai bir anlaşmaya…

Bölünmeler Ortasında COP31 Başkanı İklim Görüşmelerinin Anlaşmaya Yakın Olduğunu Söyledi
Yayın:

Abdulkareem Mojeed, Fortune Eromonsele ve Uchenna Igwe

Türkiye’nin Antalya kentinde devam eden iklim müzakereleri, 20 Kasım’da planlanan bitiş süresinin ötesine uzanmasının ardından nihai bir anlaşmaya yaklaşıyor. Müzakereciler, fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılması, iklim finansmanı ve diğer tartışmalı konulardaki ayrılıkları gidermek için hafta sonunu yoğun bir şekilde harcadı.

COP31 eş başkanları Avustralyalı Chris Bowen ve Türk Murat Kurum, Cumartesi gecesi geç saatlere kadar yaklaşık 200 ülkeden gelen delegasyonlarla istişareler yürüttü. Ülkeler ve aktivistler, ilerleme kaydedilememesinden giderek daha fazla hayal kırıklığı yaşıyordu.

Görüşmeler, bir ülke koalisyonunun nihai metinde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik net bir taahhüt talep etmesi ve gelişmekte olan ülkelerin, kötüleşen iklim etkilerine uyum sağlamaları için daha güçlü iklim finansmanı güvenceleri istemesi nedeniyle tıkanmıştı.

Hayal kırıklığına uğramış birçok katılımcı ve delegasyon o zamandan beri mekanı terk etti. PREMIUM TIMES’ın Cumartesi günü gözlemlediğine göre, yaklaşık 100.000 katılımcıyla dolu olan mekan, tarafların kritik konularda fikir birliğine varamaması nedeniyle neredeyse tamamen boşalmıştı.

Ancak konferans, başkanlığın revize edilmiş bir sonuç taslağını yayınlamasıyla Pazar günü bir anlaşmaya daha da yaklaştı. Başkanlık, bu taslağın taraflar arasında fikir birliği sağlamasını umuyor.

“Tüm tarafların üzerinde anlaşabileceği bir metin sunduğumuza inanıyoruz,” dedi Bay Kurum gece geç saatlerdeki genel kurul oturumunda ve konferansın Pazar sabahı anlaşmayı değerlendirmek ve onaylamak üzere yeniden toplanacağını ekledi.

En son taslak, müzakerelere liderlik eden Avustralya, ev sahibi ülke Türkiye ve ekonomik ve siyasi yelpazenin çeşitli noktalarından gelen delegasyonlar arasındaki yoğun istişarelerin ardından hazırlandı.

Yeni taslak yeni endişeleri tetikledi

COP31 başkanlığı, Pazar günü sabah saat 3 sularında üçüncü taslağını yayınladı. Bu yayınlanma, başlangıçta Cuma günü bekleniyordu.

PREMIUM TIMES’ın gözlemlediğine göre, en son taslak 94 paragraftan ve 10 sayfadan oluşan bir belge olup nihai anlaşmanın temelini oluşturması bekleniyor. Bu taslak, özellikle fosil yakıt geçişi ve iklim finansmanı konularında yeterince iddialı olmamakla eleştirilen önceki taslakların bir revizyonu niteliğinde.

Bay Kurum metni nihai versiyon olarak tanımlasa da kapanış genel kurulu sırasında daha fazla değişiklik yapılabileceği belirtiliyor.

Ancak en son taslak, aktivistler ve bazı müzakereci taraflar arasında fosil yakıt geçişi, uyum finansmanı ve Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) bir sonraki değerlendirme raporları için zaman çizelgeleri konusunda açık taahhütlerin eksikliği nedeniyle endişeleri artırdı.

Uyum finansmanı konusunda taslak, gelişmekte olan ülkelerin talep ettiği 120 milyar dolarlık hedefi içermiyor. Bunun yerine, iklim finansmanı çalışma programı kapsamında uyum finansmanını üç katına çıkarmaya yönelik bir uygulama yol haritası üzerine tartışmalar öneriliyor.

Taslak ayrıca ülkeleri gönüllü olarak iklim finansmanı sağlamaya veya sağlamaya devam etmeye teşvik ederken, kayıp ve hasar fonu için kaynak mobilizasyonu konusunda daha fazla çaba çağrısında bulunuyor.

Fosil yakıtlar konusunda taslak, onlardan uzaklaşmaya yönelik doğrudan bir atıf yapmıyor; bunun yerine Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki COP28’in sonuçlarını hatırlatıyor. Bu sonuçlar, fosil yakıtlardan “adil, düzenli ve eşit” bir geçiş çağrısında bulunmuştu.

Taslak ayrıca, Brezilya liderliğindeki fosil yakıtlardan uzaklaşma küresel yol haritasına da atıfta bulunmuyor; bu, birçok ülke ve aktivist grubunun temel taleplerinden biriydi.

Taslak, COP31 başkanlığı tarafından desteklenen “35’e 35” elektrifikasyon hedefini koruyor. Bu hedef, 2035 yılına kadar küresel enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyor. Ancak bu hedef, kesin bir taahhüt olarak değil, küresel işbirliği için bir dizi seçenek arasında yer alıyor.

Taslak ayrıca, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece Celsius’un ötesine geçmesinin büyüklüğünü ve süresini sınırlama hükümlerini de korurken, COP32’de aşım bilimi üzerine üst düzey bir diyalog öneriyor.

Karbon yakalama, kullanımı ve depolanması konusunda taslak, sayısal hedefleri kaldırıyor ancak teknolojinin 2035 yılına kadar bir gigatonluk iddialı bir küresel ölçeğe ulaşması için hızlandırılması çağrısını koruyor.

Diğer hükümler arasında dağlar ve iklim değişikliği üzerine iki yıllık bir çalışma programı, COP sürecinin reformu üzerine tartışmalar ve özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerindeki ticaret önlemlerinin sınır ötesi etkilerine atıflar yer alıyor.

Fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılması kırmızı çizgi olmaya devam ediyor

Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik açık bir taahhüt talebi, konferansta fikir birliğine ulaşmanın önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor.

Bölünmeler Ortasında COP31 Başkanı İklim Görüşmelerinin Anlaşmaya Yakın Olduğunu Söyledi

Yaklaşık 130 ülkeden oluşan bir koalisyon, nihai metnin fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılmasına ilişkin ifadeler içermesi gerektiğinde ısrar ediyor. Bu ülkeler, fosil yakıtların küresel ısınmanın ana nedeni olmaya devam ettiğini savunuyor.

Yükselen deniz seviyelerine karşı son derece savunmasız olan bir Pasifik adası olan Tuvalu’nun iklim bakanı Maina Talia, bu konunun ülkesi için kırmızı bir çizgi olduğunu belirtti.

“Bu [fosil yakıtlara atıfta bulunulması] bizim için kırmızı bir çizgi. Tüm bunların temel nedeninden bahsediyoruz. [Bu olmadan] burada zamanımızı boşa harcıyoruz,” dedi.

Power Shift Africa düşünce kuruluşunun direktörü Mohamed Adow, ülkelerin Antalya’ya kamu iklim finansmanı, uyum ve fosil yakıtlar konusunda ilerleme bekleyerek geldiklerini, ancak bunun yerine hükümetlerin önceki taahhütlerinden geri çekilmesini engellemek için mücadele ettiklerini söyledi.

“Antalya’ya kamu iklim finansmanı, uyum ve fosil yakıtlar konusunda ilerleme ihtiyacıyla geldik. Bunun yerine, hükümetlerin zaten verdikleri sözlerden geri çekilmelerini engellemek için savaşıyoruz. Zengin ülkeler, vaat ettikleri [finansal] desteği vermemek için iki hafta boyunca bahaneler buldular. Bu toplantı dağılır gibi hissettiriyor,” dedi.

Fosil yakıtlar üzerindeki anlaşmazlık, Suudi Arabistan ve diğer fosil yakıta bağımlı ülkeler tarafından güçlü bir şekilde desteklenen bir teknoloji olan karbon yakalama, kullanımı ve depolanması (CCS) tartışmalarıyla da kesişiyor.

Bazı ülkeler CCS’nin emisyonları azaltmaya yardımcı olabileceğini savunurken, diğerleri bunun emisyon azaltma bahanesiyle petrol, gaz ve kömüre olan bağımlılığı uzatabileceğinden endişe ediyor.

Müzakereciler, CCS’ye yapılan atıfları zayıflatırken elektrifikasyon taahhütlerini güçlendirmek gibi olası uzlaşmaları araştırdı.

Tıkanıklık için finans ve fosil yakıt çıkarları suçlanıyor

Aktivistler, müzakerelerin uzamasından fosil yakıt çıkarlarını ve zengin ülkelerin vaat ettikleri iklim finansmanını yerine getirmemesini sorumlu tuttu.

Global Justice Now’ın direktörü Nick Dearden, fosil yakıt çıkarlarının etkisinin anlamlı iklim anlaşmalarına ulaşma çabalarını baltalamaya devam ettiğini söyledi.

“İklim krizinden bu kadar büyük kârlar elde eden fosil yakıt çıkarlarının bizi rehin almasına izin verdiğimiz son kez bu olmalı,” dedi.

Dearden, güçlü ekonomik çıkarlar fosil yakıtlardan kâr elde etmeye devam ettiği sürece iklim değişikliğiyle mücadele çabalarının kısıtlı kalacağını ekledi.

Fosil yakıtlardan bir geçiş yol haritası talebi, COP31 sonuçlarının önceki bir taslağında yer almıştı ancak Perşembe günü yayımlanan sonraki bir versiyondan çıkarıldı.

Başarısız müzakerelerin ardından Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, en az gelişmiş ülkeler, küçük ada devletleri ve birkaç Afrika ülkesi, Cumartesi akşamı başkanlık ofisine doğru bir yürüyüşe katılarak bu taahhüdün yeniden eklenmesini talep etti.

Müzakerelerin uzaması, geçen yıl her iki ülkenin de konferansa ev sahipliği yapmak istemesinin ardından varılan bir uzlaşmayla Avustralya ve Türkiye tarafından ortaklaşa yürütülen COP31 başkanlığının etkinliği hakkında da soru işaretleri yarattı.

Observatorio do Clima’dan Claudio Angelo, bu düzenlemeyi eleştirerek çift başkanlığın süreci zayıflattığını belirtti.

“Bu, iklim diplomasisinde pek bir geleneği olmayan iki ülke arasında bölünmüş zayıf bir başkanlığın, zaten jeopolitikten etkilenen bir sürece nasıl zarar verebileceğini gösteriyor,” dedi.

Müzakereler, küresel ısınmanın Paris Anlaşması kapsamında kararlaştırılan 1,5 derece Celsius eşiğini aşma olasılığının arttığı ve aşırı hava olayları ile diğer iklim etkileri risklerini yükselttiği yönündeki artan uyarılar arka planında gerçekleşiyor.

Delegasyonların Pazar sabahı en son taslağı değerlendirmek üzere yeniden toplanması bekleniyor. Başkanlık, fikir birliği sağlamaya ve uzun süren görüşmeleri sona erdirmeye çalışıyor.

Dubai’deki COP28’de (Aralık 2023), o zamanki COP Başkanı Sultan Al Jaber, tıkanmış resmi müzakereleri açık, dairesel tarzda bir Emirlik “Majlis”ine dönüştürerek büyük bir müzakere tıkanıklığını aştı. Bu, sonunda tarihi UAE Konsensüsüne yol açtı. Antalya’daki görüşmelere liderlik eden Türkiye’li Murat Kurum ve Avustralyalı Chris Bowen, birçok gözlemcinin bu COP’yu zaten “başarısız bir COP” olarak tanımladığı bir dönemde, bu yılki zirveyi başarılı kılmak için baskı altında.

Kaynak: PremiumtimesngKaynak yazarı: Abdulkareem Mojeed, Fortune Eromonsele, Uchenna Igwe
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu konuyla ilgili görüşlerinizi ve sorularınızı topluluk forumunda paylaşabilirsiniz.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ağ Bağlantıları:Cep Telefonu • Dijital Medya • Güncel Haber • Haber • Bilim Haberleri
\n\n